انجمن آبخیزداری ایران ترویج و توسعه آبخیزداری 2645-4777 10 38 2022 11 22 Water resource management with the help of weather adjustment methods and its effects on the runoff of the Zayandeh roud River catchment مدیریت منابع آب به کمک روش‌‌ها‌‌ی تعدیل وضع هوا و اثرات آن‌ بر رواناب حوضه آبریز زاینده‌رود 1 8 705154 FA سمانه پورمحمدی کارشناس ارشد مرکز ملی تحقیقات باروری ابرها محمدحسن رحیمیان دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری و کارشناس فنی پژوهشی شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران، عضو هیئت‌علمی مرکز ملی تحقیقات شوری Journal Article 2023 06 03 Nowadays, the management of atmospheric water resources is one of the practical solutions to reduce the effects of drought and climate change. In fact, there is a significant source of potable water in the atmosphere, which is more than important due to the limited fresh water resources on the surface of the earth and on the other hand, long droughts. The purpose of this article is to investigate the effects of atmospheric water resources management on the runoff entering Zayandeh Rood Dam. For this purpose, the precipitation statistics of all stations affecting the Zayandeh Rood Dam and the volume of daily runoff entering the dam during the period of weather adjustment were obtained. Using the statistical method of factor analysis, firstly, the relationship of each station with the runoff entering the Zayandeh River Dam was investigated, and after determining the stations with greater influence, using SPSS software, the relationship between the rainfall on the same day and 7 days later in the form of a matrix with the runoff. The entrance to the Zayandeh Rood dam was investigated and finally the impact of the air conditioning operations in the Zayandeh Rood catchment area and the water entering the dam was estimated. The results showed that during the statistical period under review, 2.1 million cubic meters were added to the volume of water entering the Zayandeh Rood dam as a result of the weather adjustment operation. امروزه مدیریت منابع آب جوی یکی از راهکار‌‌ها‌‌ی اجرایی در کاهش اثرات خشک‌سالی و تغییر اقلیم می‌باشد. درواقع درون اتمسفر منبع قابل‌توجهی از آب قابل شرب است که با توجه به محدودیت منابع آب شیرین سطح زمین و از سوی دیگر خشک‌سالی‌های طولانی بیش از بیش حائز اهمیت می‌باشد. هدف از مقاله حاضر بررسی اثرات مدیریت منابع آب جوی بر رواناب ورودی به سد زاینده‌رود می‌باشد. به این منظور آمار بارش 10 ایستگاه ‌‌تأثیرگذار بر سد زاینده‌رود و حجم رواناب روزانه ورودی به سد در دوره اجرای تعدیل وضع هوا دریافت شد. با استفاده از روش آماری تحلیل عاملی ابتدا رابطه تک‌تک ایستگاه‌ها‌‌‌ با رواناب ورودی به سد زاینده‌رود بررسی و بعد از تعیین ایستگاه‌ها‌‌‌ با تأثیرگذاری بیش‌تر با استفاده از نرم‌افزار SPSS رابطه بارش همان روز تا 7 روز تأخیر به‌صورت ماتریسی با رواناب ورودی به سد زاینده‌رود موردبررسی قرار گرفت و نهایتاً میزان تأثیرگذاری عملیات تعدیل وضع هوا در حوضه آبریز زاینده‌رود (افزایش بارش 14 میلی‌متر) و آب ورودی به سد برآورد گردید. نتایج نشان داد، در طول دوره آماری موردبررسی به میزان 1/2 میلیون مترمکعب بر حجم آب ورودی به سد زاینده‌رود در اثر عملیات تعدیل وضع هوا اضافه‌شده است.

https://www.wmji.ir/article_705154_7003d9eeb09522f19bb8bd9749bfc7f6.pdf

انجمن آبخیزداری ایران ترویج و توسعه آبخیزداری 2645-4777 10 38 2022 11 22 Estimation of Soil Erosion Using MPSIAC, RUSLE Models and Regional Analysis Method in the Watershed of Cheshme Ashegh Dam, Neyriz, Fars Province برآورد فرسایش خاک با استفاده از مدل‌های MPSIAC و RUSLE و روش تحلیل منطقه‌ای در حوزه آبخیز سد چشمه عاشق، نیریز، استان 9 17 705155 FA حسن مقیم اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان فارس 0009-0004-1123-5603 سید مسعود سلیمانپور استادیار بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس. مهرسا محسنی دانش‌آموخته کارشناس ارشد خاک‌شناسی، مهندسین مشاور پورآب. Journal Article 2023 06 03 Water storage dams are considered as strategic constructions of every country. The issue of soil erosion in the watershed of the mentioned dams and the transfer of produced sediment to the reservoir of the dams is one of the issues that is always raised regarding these types of dams. Cheshme Ashegh dam in Fars province is one of the mentioned dams. In the present study, erosion and sediment studies and estimation has been carried out for the first time in this watershed by RUSLE and MPSIAC models as well as the regional analysis method for the aim of design and implementation of suitable conservation measures as well as making policy and plan for soil conservation in the watershed of the dam and preventing the production and transfer of sediment to its reservoir. The results of this research showed that, based on the MPSIAC and RUSLE models, the amount of special sediment is estimated by 1.58 and 3.17 ton/ha/y, respectively. Considering that the result obtained from the regional analysis method based on Gozoon station, the amount of special sediment is estimated by 3.5 ton/ha/y, it can be said that the result of the estimation obtained from the RUSLE model is closer to the amount calculated from the regional analysis method. Therefore, it can be said that the results obtained from the RUSLE model are more efficient than the MPSIAC model for estimating the amount of sediment and future soil conservation measures in the Cheshme Ashagh Dam watershed. سدهای ذخیرهای آب به‌عنوان سازه‌های راهبردی هر کشور به شمار میآیند. یکی از مسائلی که همواره در خصوص این‌گونه سدها مطرح است، موضوع فرسایش خاک در حوزه آبخیز آن‌ها و انتقال رسوب ایجادشده به مخزن سدها میباشد. سد چشمه عاشق نیریز در استان فارس، یکی از این سدهاست. بهمنظور سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی در راستای حفاظت خاک در حوزه آبخیز این سد و جلوگیری از تولید و انتقال رسوب به مخزن آن، مطالعات فرسایش و رسوب و برآورد آن‌ها به‌منظور طراحی و اجرای اقدامات حفاظتی مناسب برای اولین بار در این حوزه آبخیز با مدل‌های RUSLE و MPSIAC و هم‌چنین روش تحلیل منطقه‌ای انجام گردید. نتایج این پژوهش نشان داد، بر اساس مدل‌های MPSIAC و RUSLE میزان رسوب ویژه به ترتیب 1/58 و 3/17 تن در هکتار در سال برآورد شده است. با توجه به اینکه نتیجه به‌دست‌آمده از روش تحلیل منطقه‌ای بر مبنای ایستگاه گوزون میزان رسوب ویژه 3/5 تن در هکتار در سال برآورد گردیده است، می‌توان نتیجه گرفت برآورد به‌دست‌آمده از مدل RUSLE به میزان محاسبه‌شده از روش تحلیل منطقه‌ای نزدیکتر است. ازاین‌رو، میتوان گفت برای برآورد میزان رسوب و اقدامات حفاظت خاک آتی در حوزه آبخیز سد چشمه عاشق، نتایج به‌دست‌آمده از مدل RUSLE نسبت به مدل MPSIAC از کارآمدی بیش‌تری برخوردار است.

https://www.wmji.ir/article_705155_1a82371c72a7dbfe003d0ee2791cd574.pdf

انجمن آبخیزداری ایران ترویج و توسعه آبخیزداری 2645-4777 10 38 2022 11 22 Monitoring of land use changes and river flow for sustainable management in Esteghlal Minab dam area پایش تغییرات کاربری اراضی و دبی رودخانه به‌منظور مدیریت پایدار در حوزه سد استقلال میناب 18 28 705156 FA عقیل غلام‌زاده دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم و مهندسی آبخیز، دانشگاه هرمزگان رسول مهدوی گروه مهندسی منابع طبیعی- دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی- دانشگاه هرمزگان- بندرعباس- ایران 0000-0002-5573-4736 ام‌البنین بذرافشان دانشیار گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، Journal Article 2023 06 03 Land use planning and sustainable management of natural resources require knowledge of land use changes and their secondary effects on the hydrological regime. The purpose of the present study is to investigate land use changes and river flow using Landsat 8 and IRS digital data in the distance between two hydrometric stations of Rodan Watershed Bridge to Brentin. First, the geometric and atmospheric correction of the images was done in ENVI 5.3, and then land use classification was done for the years 2000 and 2018, and the land use transition matrix was prepared. Mann-Kendall test was used to investigate the discharge changes in 2000-2018 years, at the two mentioned stations, and the results were significant at the 95% level. For spring 0.001 and summer 0.021, the negative trend was significant; while, no significant negative trend was observed for autumn 0.88, winter 0.561 and annual 0.072. According to the results, the change of the hydrological regime and the negative slope of the monthly, seasonal and annual discharge of the upstream station has caused the change of land use in the downstream, and the most land use change is related to mix agricultural-horticultural and garden lands. The lands of mix agricultural-horticultural have decreased from 123.25 to 116.18 and garden lands increased from 4.65 to 14.72 square kilometers. Also, land use change has caused a change in the hydrological regime and a steepening of the negative slope of the monthly, seasonal and annual discharge of the downstream station compared to the upstream station. برنامه‌ریزی استفاده از زمین و مدیریت پایدار منابع طبیعی مستلزم آگاهی از تغییرات کاربری اراضی و اثرات ثانویه آن بر رژیم هیدرولوژیکی می‌باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی تغییرات کاربری اراضی و دبی رودخانه با استفاده از داده‌های رقومی لندست 8 و IRS در حدفاصل دو ایستگاه هیدرومتری پل آب‌نمای رودان تا برنطین است. ابتدا تصحیح هندسی و اتمسفری تصاویر، در نرم‌افزار ENVI 5.3 انجام و سپس طبقه‌بندی کاربری‌های اراضی برای سالهای 2000 و 2018 صورت گرفت و ماتریس انتقال کاربری اراضی تهیه شد. برای بررسی روند تغییرات دبی 19 ساله (2018-2000) دو ایستگاه پل آب‌نمای رودان تا برنطین از آزمون من-کندال استفاده گردید که نتایج آن در سطح 95 درصد معنیدار بوده است. برای فصول بهار 0/001 و تابستان 0/021، روند منفی معنی‌دار بود؛ درحالی‌که برای فصول پاییز 0/88، زمستان 0/561 و هم‌چنین سالانه 0/072 روند منفی معنی‌دار مشاهده نشد. طبق نتایج، تغییر رژیم هیدرولوژیکی و شیب منفی دبی ماهانه، فصلی و سالانه ایستگاه بالادست (آب‌نما- رودان) منجر به تغییر کاربری اراضی پاییندست گردیده که بیش‌ترین تغییر کاربری اراضی مربوط به اراضی ترکیب کشاورزی- باغی و اراضی باغی می‌باشد. اراضی ترکیب کشاورزی- باغی از 123/25 کیلومترمربع به 116/18 کیلومترمربع کاهش‌یافته است؛ درحالی‌که مساحت اراضی باغی از 4/65 کیلومترمربع به 14/72 کیلومترمربع افزایش داشته است. علاوه بر آن تغییر کاربری اراضی منجر به تغییر رژیم هیدرولوژیکی و تندتر شدن شیب منفی دبی ماهانه، فصلی و سالانه ایستگاه پاییندست (برنطین- رودان) نسبت به ایستگاه بالادست (آب‌نما- رودان) شده است.

https://www.wmji.ir/article_705156_6f78eabacf34406714ebfe220f07c2db.pdf

انجمن آبخیزداری ایران ترویج و توسعه آبخیزداری 2645-4777 10 38 2022 11 22 Evaluation of the effect of biological watershed operations on the amount of sediment production using Connectivity Index in Hamedan Gonbad paired reagent station ارزیابی تأثیر عملیات آبخیزداری بیولوژیک بر میزان تولید رسوب با استفاده از شاخص پیوستگی در ایستگاه معرف زوجی گنبد همدان 29 42 705157 FA هادی نظری پویا استادیار پژوهش بخش تحقیقات آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، رضا بهراملو دانشیار پژوهش بخش تحقیقات آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران) مهدی سپهری دانشجو آموخته گروه علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی یزد، یزد، ایران حمیدرضا پیروان دانشیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری استان تهران، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران سارا پرویزی دانشجوی دکترا گروه علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی یزد، یزد، ایران ابراهیم عسگری دانشجوی دکترا گروه علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی یزد، یزد، ایران Journal Article 2023 06 03 Soil erosion and related problems i.e. sedimentation are associated with significant issues and problems on the environment and agriculture, including economic losses, reduction of water quality, storage capacity of reservoirs and agricultural production, among which watershed activities play a prominent role in reducing the amount of soil erosion and sediment yield. For this purpose, in the present research, the watershed management activities were evaluated on the amount of sediment yield, using the Connectivity Index in the Gonbad paired catchment of Hamadan province. In this regard, firstly, the estimation of the continuity index was conducted in the erosion plots installed in the control and impacted watersheds during the events that led to sediment production. Then, a regression relationship was established between the data of the Connectivity Index and the erosion plots sediment yield using the Connectivity Index in order to estimate the rate of sediment yield of control and impacted watersheds. Finally, the impact of watershed practices on the degree of sediment yield was measured by comparing the estimated sediment in control and impacted areas using the Connectivity Index. The results showed that the average amount of sediment produced in the sample and control sub-basins is 0.003 and 0.005 tons per hectare, respectively, that is, the amount of sediment in the sample sub-basin is 45% less than the control sub-basin, and this difference is due to the effect of watershed management operations in the sample sub-basin. فرسایش خاک و مشکلات مربوط به رسوب توأم با مسائل و مشکلات چشمگیری بر محیط‌زیست و کشاورزی ازجمله زیان‌های اقتصادی، کاهش کیفیت آب، کاهش ظرفیت ذخیره‌سازی مخازن و کاهش تولید کشاورزی همراه است که در این میان فعالیت‌های آبخیزداری نقش برجسته‌ای در کاهش میزان فرسایش خاک و رسوب تولیدی دارند. بدین منظور در این تحقیق، با استفاده از شاخص پیوستگی اقدام به ارزیابی فعالیت‌های آبخیزداری بر روی میزان رسوب تولیدی در حوضه زوجی گنبد همدان شد. در این راستا، ابتدا به برآورد شاخص پیوستگی در کرت‌های فرسایشی در حوضه‌های شاهد و نمونه در زمان‌های رویدادهایی که منجر به تولید رسوب شده‌اند، پرداخته شد. در ادامه به‌منظور برآورد میزان رسوبدهی حوضه‌های شاهد و نمونه با استفاده از شاخص پیوستگی، یک ارتباط رگرسیونی بین داده‌های شاخص پیوستگی و کرتها برقرار شد. درنهایت با مقایسه رسوب برآورد شده در حوضه‌های شاهد و نمونه با استفاده از شاخص پیوستگی، میزان تأثیر عملیات آبخیزداری بر میزان درجه تولید رسوب سنجیده شد. نتایج نشان داد که مقدار متوسط رسوب تولیدی در زیر حوضه‌های نمونه و شاهد به ترتیب برابر 0/003 و 0/005 تن در هکتار یعنی مقدار رسوب در زیر حوضه نمونه، 45 درصد کم‌تر از زیر حوضه شاهد است که این اختلاف ناشی از تأثیر عملیات آبخیزداری در زیر حوضه نمونه بوده است.

https://www.wmji.ir/article_705157_f3bf6ee7c5f49074d7398db9f350c674.pdf

انجمن آبخیزداری ایران ترویج و توسعه آبخیزداری 2645-4777 10 38 2022 11 22 The Necessity to Produce, Develop and Integrate Spatial Data Infrastructure with Game Engines for Data Dissemination and Extension of Agriculture and Natural Resources ضرورت ساخت، توسعه و تلفیق زیرساخت داده‌های مکانی و موتورهای بازی‌سازی باهدف نشر داده و ترویج کشاورزی و منابع طبیعی 43 55 705158 FA آیدینگ کرنژادی بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی 0000-0002-4143-2518 صمد شادفر دانشیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران اکرم احمدی استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات منابع طبیعی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران سعید شعبانی استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات منابع طبیعی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران سپیده زوار محقق بخش تحقیقات منابع طبیعی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران صدیقه ملکی پژوهشگر پسادکتری، گروه علوم خاک، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2023 06 03 The core idea of spatial data infrastructures (SDI) is based on "Design". The word "design" bears a deep philosophical meaning as it becomes a complicated yet practical tool owing to the confluence of experts from different disciplines, and not one particular science area, to borrow the people a grant of recognition/understanding and problem-solving. The primary purpose of developing an SDI is to design a designer; that is, it can design the recognition pattern and a suitable management strategy of the dynamic world for the end-users based on the input disseminated transdisciplinary data and information. Such a secondary (yet as important) design is underpinned by the synergistic conglomeration of data and information, eventually increasing the collective wisdom and co-intelligence in a society. Current research sets out to assess the applicability of designing a provincial SDI framework for the agriculture and natural resources sectors, availed by organizational coordination and the notion of crowdsourcing. Due to swift growth in farmers and, on the other hand, watershed stakeholders as a larger management unit, attaining a holistic grasp on the existing and potential strengths and weaknesses to assist such a sizeable beneficial spectrum would only be surmounted by producing and developing an SDI. Integrating SDIs with game engines would create an interactive environment, leading to a better understanding of the environment and the involved processes and converting data & information into knowledge and wisdom. شالوده تفکر سامانههای مکانی بر پایه مفهوم "طراحی" بناشده است. طراحی یک مفهوم فلسفی ژرف است که نه به اعتبار یک متخصص، بلکه از کنار هم قرار گرفتن کلیه علوم و متخصصین قابل‌تصور در زمینه‌های مختلف علمی به ایجاد یک ابزار پیچیده و درعین‌حال کاربردی منجر شود که برای افراد قابلیت شناخت و حل مشکلات موجود را فراهم مینماید. هدف از یک زیرساخت دادههای مکانی کشاورزی و منابع طبیعی بومی، طراحی یک طراح است. ابزار طراحی‌شده با تکیه‌بر داده‌ها و اطلاعات به اشتراک گذاشته‌شده در زمینه‌های مختلف علمی در مقیاس‌های مختلف مکانی، الگوی شناخت و مدیریت صحیح محیط طبیعی پویا را برای کاربران خود طراحی نماید. این طراحی ثانویه از تقابل هم‌افزای داده‌ها و اطلاعات شکل میگیرد و درنهایت موجب افزایش خرد جمعی جامعه میگردد. این تحقیق، به ارزیابی چارچوب زیرساخت داده‌های مکانی در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی به پشتوانه هماهنگی سازمانی و امر جمع سپاری می‌پردازد. بر اساس افزایش سریع بهره‌برداران دارای اراضی زراعی و هم‌چنین آبخیزنشینان به‌عنوان یک واحد مدیریتی بزرگ‌تر، اطلاع از پتانسیل‌ها و محدودیت‌های موجود و خدمت‌رسانی به این طیف وسیع از کاربران تنها از راه توسعه یک زیرساخت یکپارچه داده‌های مکانی امکان‌پذیر است. تلفیق زیرساخت داده‌های مکانی با موتورهای بازیسازی نیز به ایجاد یک بستر تعاملی برای درک بهتر محیط و فرآیندهای دخیل و تبدیل داده و اطلاعات به دانش و خرد کمک شایان توجهی خواهد نمود.

https://www.wmji.ir/article_705158_87fec9c495c9d8c0cdc47b56443c829d.pdf

انجمن آبخیزداری ایران ترویج و توسعه آبخیزداری 2645-4777 10 38 2022 11 22 Evaluation of the groundwater quality in Yazdekan Plain ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت یزدکان. 56 67 705159 FA مریم سادات جعفرزاده پژوهشگر پسا دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه تهران. 0000-0002-3111-4022 علیرضا مقدمنیا گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران عطاءاله جودوی هیئت علمی هیدروانفورماتیک، مرکز پژوهشی آب و محیط زیست شرق آزاده احمدی هیئت علمی گروه مهندسی عمران آب، دانشکده فنی، دانشگاه اصفهان. Journal Article 2023 06 03 Unhealthy and low-quality water resources, by affecting human health, may lead to many acute and chronic diseases. Therefore, water resources management, especially groundwater, which is one of the main sources of water used in cities and villages, is very important. In the present study, groundwater quality data of Yazdekan plain were collected and analyzed to investigate the existing situation of the groundwater for the last two decade (2001-2021). For this purpose, graphical methods (Piper, Schuler, Durov and Stiff diagrams and anionic / cationic time series) and some of qualitative evaluation indices (permeability and Kelly indices, SAR and Magnesium Hazard, sodium percentage and sodium carbonate residue) were used. According to the results, the water type of the Yazdekan Plain groundwater, evaluated magnesium bicarbonate and according to the TDS amount, was evaluated as unsuitable for drinking. Based on the Piper diagram, high salinity was observed. According to Schuler's diagram, this aquifer is classified as "unsuitable for drinking". The values of the indices were calculated as PI:48.1, KI:0.5, MH:77.7, SAR:492×10-3, Na%:28.6 and RSC:3, which indicate the high risk of magnesium and sodium carbonate residue, but in terms of permeability, potassium and sodium percentage, was observed in the appropriate class. Considering the not very desirable condition of this aquifer quality, there is a need for detailed planning to prevent the deterioration of the existing situation and in the next step to provide solutions to improve the quality of this aquifer. منابع آب ناسالم و باکیفیت پایین با تأثیر بر روی سلامتی انسان، ممکن است منجر به بسیاری از بیماری‌های حاد و خطرناک شود. بنابراین مدیریت منابع آب خصوصاً آب‌های زیرزمینی که از منابع اصلی آب مصرفی در شهرها و روستاها می‌باشد، بسیار حائز اهمیت و توجه است. در مطالعه حاضر، داده‌های کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت یزدکان جهت بررسی کیفیت حاضر آب‌های زیرزمینی در منطقه مطالعاتی، برای دوره دو دهه اخیر (1400- 1380) جمع‌آوری و موردبررسی قرار گرفت. به این منظور از روش‌های ترسیمی و شاخص‌های ارزیابی کیفی استفاده شد. طبق نتایج، کیفیت منابع آب زیرزمینی دشت یزدکان، با تیپ کلی ‌بی‌کربنات منیزیم، ازنظر TDS، در طبقه متوسط یا نامناسب برای شرب (بیش از 1000 میلی‌گرم بر لیتر) ارزیابی شد. بر اساس نمودار پایپر، خطر شوری زیاد مشاهده شد. بر اساس نمودار شولر نیز این آبخوان در کلاس "نامناسب و با طعم نامطبوع" قرارگرفته است. مقادیر شاخص‌های نفوذپذیری، کِلی، خطر منیزیم، نسبت جذب سدیم، درصد سدیم و باقیمانده کربنات سدیم نیز به ترتیب 48/1، 0/5، 77/7، 10-3×492، 28/6 و 3 محاسبه شدند که نشان‌دهنده خطر بالای منیزیم و باقیمانده کربنات سدیم بوده ولی ازنظر شاخص‌های نفوذپذیری، کِلی و درصد سدیم، در کلاس مناسب مشاهده گردید. با نظر به وضعیت نه‌چندان مناسب کیفیت آب‌های زیرزمینی این آبخوان، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق در جهت پیشگیری از بدتر شدن وضعیت موجود و در مرحله بعدی ارائه راهکارهایی در جهت اصلاح کیفیت این آبخوان می‌باشد. [1] Kelly`s index (Kelly`s ratio)

https://www.wmji.ir/article_705159_56e8480960d8a64c41d0c34f0f887b17.pdf

انجمن آبخیزداری ایران ترویج و توسعه آبخیزداری 2645-4777 10 38 2022 11 22 Status of water and soil ecosystem services after the implementation of watershed projects (case study: Zayandehroud- Chelkhaneh watershed) وضعیت خدمات بوم‌سازگانی آب‌وخاک پس از اجرای طرح‌های آبخیزداری (مطالعه موردی: حوزه آبخیز زاینده‌رود- چهل‌خانه) 68 82 705160 FA زینب کریمی پژوهشگر پسادکتری دانشگاه یزد 0000-0002-3645-1175 علی طالبی استاد دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد Journal Article 2023 06 03 Proper management of water and soil resources in a watershed requires recognition the potential of sediment production and runoff. In addition, every year thousands of tons of fertile soil from different lands of the country are unavailable due to soil erosion, and due to the wastage of water and accumulation in sedimentation areas, causes considerable damage. In this regard, the control of soil erosion and flood refers to the ability of ecosystems to conserve soil and water. Therefore, the current research is planned with the aim of evaluation the effectiveness of implementing watershed projects (1376- 1397) on the amount of soil erosion and flood discharge in Chehlkhaneh watershed. Soil erosion and flood discharge were estimated respectively using the MPSIC SCS method. The results showed that the implementation of watershed projects has led to the reduction of soil erosion and sediment (4.30 and 1.80 ton/h) compared to before the implementation of watershed operations (6.05 and 2.30 ton/h). Also, with the increase of the return period of floods, the effectiveness of watershed projects in controlling of watershed flood and reduction of discharge and flood volume increases. مدیریت صحیح منابع آب‌وخاک در یک حوزه آبخیز مستلزم شناخت پتانسیل تولید رسوب و رواناب است. ضمن اینکه، سالانه هزاران تن خاک حاصلخیز از اراضی مختلف کشور در اثر فرسایش خاک از دسترس خارج‌شده و با هدر رفت آب و انباشت در مناطق رسوب‌گذاری موجب بروز خسارت قابل‌ملاحظه‌ای می‌شوند. در این راستا، مهار فرسایش خاک و رواناب به توان بوم‌سازگان‌ها در حفظ خاک و آب اشاره دارد. لذا، پژوهش حاضر باهدف ارزیابی اثربخشی اجرای طرح‌های آبخیزداری (1397-1376) بر میزان فرسایش خاک و دبی سیلابی حوزه آبخیز چهل‌خانه برنامه‌ریزی‌شده است. فرسایش خاک و دبی سیلابی به ترتیب با استفاده از روش MPSIC و SCS برآورد شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد اجرای طرح‌های آبخیزداری منجر به کاهش فرسایش خاک و رسوب (4/30 و 1/80 تن بر هکتار) نسبت به قبل از اجرای عملیات آبخیزداری (6/05 و 2/30 تن بر هکتار) شده است. هم‌چنین، با افزایش دوره بازگشت سیلاب‌ها، اثر‌بخشی طرح‌های آبخیزداری در مهار سیلاب حوضه و کاهش دبی و حجم سیلاب افزایش می‌یابد.

https://www.wmji.ir/article_705160_d494421bcba85729eef81f35b72a3467.pdf