ارزیابی روند تغییرات زمانی-مکانی متغییرهای اقلیمی استان خراسان جنوبی با استفاده از GIS و تکنیک‌های آماری

نویسندگان
1 استاد دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.
2 دانشیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
3 دانشجوی دکتری مهندسی آبخیزداری، گرایش مدیریت حوزه ‌های آبخیز، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس.
4 رئیس اداره حفاظت و حمایت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی.
چکیده
تغییر متغیرهای اقلیمی و بی نظمی زمانی-مکانی آن بهره­‌وری کشاورزی، امنیت غذایی، کیفیت و کمیت منابع آب سطحی و زیرزمینی، بهداشت و معیشت افراد را تحت تأثیر قرار می­دهد. این موضوع در استان خراسان جنوبی به دلیل وابستگی بیش­تر به اقلیم، اهمیت بیش‌تری دارد. در این تحقیق روند تغییرات زمانی-مکانی پارامترهای اقلیمی بارش، دما (حداقل، حداکثر و اختلاف دما)، تعداد روز بارانی و یخبندان، تبخیر، ساعات آفتابی، رطوبت نسبی، حداکثر بارش 24 ساعته و مقدار بارش در هر روز بارانی به صورت ماهانه فصلی و سالانه (مجموعاً 2027 سری زمانی در 31 ایستگاه) در دوره‌­های 1397-1368 و 1397-1354 با استفاده از تکنیک‌­های آماری شاخص استاندارد و من-کندال و شیب تغییرات با تخمین­گر سن و رگرسیون خطی بررسی و نقشه تغییرات مکانی پارامترهای مورد بررسی با نرم­افزارهای  ArcGIS10.4و GS+تولید گردید. نتایج نشان داد درصد تغییرات دمای حداقل، بارندگی، تعداد روز یخبندان و متوسط بارندگی در روز بارانی از سایر پارامترها بیش‌تر است، شیب تغییرات و سطح معنی‌داری بسته به نوع پارامتر، موقعیت ایستگاه و طول دوره آماری بسیار متغیر است. تغییرات زمانی-مکانی در مقیاس‌های کوچک زمانی نامنظم و پیچیده بوده و روند کلی تغییرات پارامترهای مورد بررسی، معنی­دار و در جهت خشکسالی، تابستان­‌های گرم­تر و زمستان­‌های سردتر است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis of Spatial-temporal Trend in climatology Variable by using GIS and statistical technic (A case study: Southern-Khorasan province)

نویسندگان English

Ataollah Kavian 1
Kaka Shahedi 2
Reza chamani 3
Morteza Dehghani 4
چکیده English

Climate changing and spatial and temporal variation that influences Agricultural productivity efficiency, food security, water quality, and quantity that economics, health, and welfare local community are reduced. Understanding this object is very important in Southern Khorasan with 43% of the rural population. In this research, the spatial (31 Station in southern Khorasan province) - temporal (2027-time series, monthly, seasonal and annual) trend in rainfall, maximum and minimum temperature, number of rainy and frost day, evaporation, sunshine hours, relative humidity, maximum rainfall in a day are studied in 1989-2015 and 1975-2015 periods. Data are analyzed using Standard Index, Mann-Kendall test, linear regression, Sen’s slope estimator, and using ArcGIS10.3 and GS+ software. The results show that slope of variation in rainfall, minimum Temperature, number of frost days, and average rainfall in rainy day variations are more than other parameters. Negative (decreasing) trends and level of significance depending on the parameter type, station position, and length of the statistical period. Spatial and temporal variations in monthly time series have been irregular and complex. The general Trend direction is Drought, warmer summers, and colder winters.

کلیدواژه‌ها English

Spatial-Temporal
Variation
Standard Index
Mann-Kendall
Sen
South-Khorasan