ارزیابی کارایی شبیه‌سازی دبی حوزه آبخیز باغان با استفاده از مدل چهار متغیره سالاس

نویسندگان
1 استادیار بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بوشهر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، نویسنده مسئول
2 استاد گروه مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی ساری
3 دکتری جنگل‌داری، اداره کل منابع طبیعی وآبخیزداری استان بوشهر
4 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری دانشگاه تربیت مدرس
چکیده
بیلان آب و تجزیه جریان داخل یک حوضه از لحاظ برنامه‌­های توسعه­‌ای و بهره­‌برداری آب از اهمیت ویژه‌­ای برخوردار می‌باشد. لذا هدف از پژوهش پیش‌رو کاربرد و ارزیابی مدل چهار متغیره سالاس در برآورد و پیش‌بینی میزان دبی خروجی حوزه آبخیز باغان استان بوشهر می‌باشد. داده‌های مورد نیاز برای اجرای مدل بارش و دبی می‌باشد که بدین‌منظور داده‌­های بارش ایستگاه هواشناسی باغان و دبی خروجی ایستگاه هیدرومتری باغان از سال 1359 تا سال 1388 تهیه گردید. مدل سالاس از تعدادی زیر مدل ساده که فرآیندهای مختلف جریان را در حوضه مشخص می‌سازند، نظیر رواناب سطحی، نفوذ، تبخیر و تعرق، نفوذ عمقی، جریان پایه به‌دست می‌آید. به­‌منظور کالیبراسیون مدل از تابع مجــموع مربعات خطا استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که بیش‌ترین مقدار بارندگی در حوضه از طریق تبخیر و تعرق از حوضه باغان خارج می‌شود. نتایج نشان داد مقدار ریشه میانگین مربعات خطای نسبی قبل و بعد از بهینه‌سازی ضرایب مدل چهار متغیره سالاس به­‌ترتیب از 18/2 درصد به 5/1 درصد و میانگین خطای مطلق از 13/10 به 73/0 کاهش پیدا کرد. هم‌چنین نتایج نشان داد در سال‌هایی که مقدار دبی خروجی به‌صورت متوسط است، مقدار شبیه‌سازی به مقدار مشاهداتی آن بسیار نزدیک می‌باشد. در سال­‌های پرآبی که مقدار دبی خروجی بسیار بیش‌تر از سال‌های نرمال است، مقدار شبیه­‌سازی بسیار کم‌تر از مقدار مشاهداتی آن می­باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Evaluation of Discharge Simulation of Baghan Watershed Using Four-variable Salas Model

نویسندگان English

Gh.R. Rahi 1
A. Kavian 2
S, Kalbi 3
Mahin Kalehhouei 4
چکیده English

Water balance and flow analysis within a basin is particularly important in terms of water development and utilization programs. Therefore, the purpose of this study is to evaluate and predict the outflow rate of Baghan watershed in Bushehr province. The data required for the implementation of the rainfall and discharge models were used to obtain the precipitation data of the Baghan Meteorological Station and the discharge of Baghan Hydrometric Station from 1981 to 2010. The Salas model is derived from a number of simple sub models that characterize different flow processes in the basin such as surface runoff, infiltration, evapotranspiration, deep infiltration and base flow. Error squares were used to calibrate the function model. The results of this study showed that the highest amount of rainfall in the basin was evacuated from the basin by evapotranspiration. The results showed Relative root mean square error before and after optimization of the coefficients of the four-variable Salas model decreased from 2.18% to 1.5% and the mean absolute error from 10.13 to 0.73. and mean error of the Salas four-variable model showed that in the years when the discharge value is almost average, the simulation value is very close to the observed value, and when the discharge value is much higher than the normal years, the simulation value is the less than its observed value.

کلیدواژه‌ها English

Water Balance
Evapotranspiration
Aquifer Storage
Surface Runoff
Base Flow