تحلیل منحنی فروکش اصلی دبی روزانه جریان در رودخانه نیرچای اردبیل

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی.
2 استاد‌یار گروه منابع طبیعی و عضو پژوهشکده مدیریت آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، نویسنده مسئول
3 دانشیار گروه منابع طبیعی و عضو پزوهشکده مدیریت آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی.
4 دانشجوی دکتری مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان.
چکیده
یکی از راه‌های ارزیابی وقوع خشکسالی هیدرولوژیکی در جریان رودخانه‌ای، استفاده از تحلیل منحنی فروکش جریان است. هدف از تحقیق حاضر، تهیه منحنی فروکش اصلی، خصوصیات منحنی فروکش جریان است. منحنی فروکش جریان نشان‌دهنده ماهیت رژیم دبی جریان و منشاء تولید دبی جریان رودخانه است و شکل منحنی فروکش بیان‌گر واکنش هیدرولوژیک و مشارکت آب زیرزمینی است. در تحقیق حاضر از آمار دبی روزانه ایستگاه هیدرومتری نیر بر رودخانه نیرچای استان اردبیل از سال 1348 تا 1394 استفاده شده است. برای این منظور از برنامه ‌VB ارائه شده توسط پوساوی و همکاران (2006) در محیط اکسل برای به‌دست آوردن معادلات رگرسیونی‌ (خطی، نمایی، لگاریتمی، چندجمله‌ای نوع اول و چند‌جمله‌ای نوع دوم) منحنی فروکش اصلی استفاده شد. پس از محاسبه منحنی فروکش اصلی، مقادیر ضرایب منحنی فروکش و ضریب تبیین برای ایستگاه‌ مورد مطالعه مشخص شد، سپس مقدار ضریب تبیین فرمول‌های رگرسیونی حاصل محاسبه شد و براساس آن معادله نمایی با ضریب تبیین 91/0 به‌عنوان بهترین معادله رگرسیونی انتخاب شد. ضریب شیب معادله برابر 07/0- و مقدار ثابت 443/0 است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysing the Master Recession Curve of daily river flow in Nirchai River, Ardabil Province

نویسندگان English

N. Parchami 1
R. Mostafazadeh 2
A. Esmali- Ouri 3
R. Imani 4
چکیده English

Analysis of river flow master recession curve is a way to assess the occurrence of hydrological drought. The purpose of this study was to inverstigate the master recession curve preparation of daily flow discharge. The master recession curve represents the nature of flow discharge, flow contribution sources and flow recission through the river. The shape of master recession curve used to analyse the hydrologic regime, watershed response and groundwater contribution in river flow discharge. The daily flow river of Nirchai watershed have been used in this study through a 36-year of recorded data. The MRCs in different regression equations (Linear, Exponential, Logharithmic, and Multinominal types) were extracted using a Visual Basic program (Posacev 2006) in excel environment, The constant coefficients and curve slope were defined and then, the coefficient of determination of different MRCs were calculated. Based on the results, the best MRC regression were selected (R2=0.91). The curve slope and constant values were estimated to be -0.07 and 0.443, respectively. These coefficients and indicates and its comparisons in different rivers can be used to investigate the hydrologic regime of the watersheds in different conditions.

کلیدواژه‌ها English

Recession intensity
Flow contribution
Macro program
Hydrological drought
Recessionanalysis