ارزیابی ویژگی‌های هیدروژئوشیمیایی آبخوان دشت باشت و کیفیت آن با استفاده از شاخص‌های کیفی

نویسندگان
1 دکتری هیدروژئولوژی، نویسنده مسئول
2 کارشناس ارشد مهندسی عمران، دفتر مطالعات پایه منابع آب، شرکت آب منطقه‌ای کهگیلویه و بویراحمد
3 کارشناس ارشد هیدروژئولوژی، دفتر مطالعات پایه منابع آب، شرکت آب منطقه‌ای کهگیلویه و بویراحمد
4 دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، عضو هئیت علمی مرکز تحقیقات جهاد کشاورزی و منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد
چکیده
در این تحقیق به‌منظور بررسی خصوصیات هیدروژئوشیمی منابع آب‌های زیرزمینی دشت باشت از نتایج آنالیز 10 نمونه آب زیرزمینی در ماه‌های خشک و تر سال 97-1396 استفاده شده است. یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش دهنده کیفیت آب زیرزمینی این آبخوان ترکیب سنگی منطقه است که بیشتر سنگ‌­های رسوبی و به ویژه تبخیری­‌ها را در بر می­‌گیرد. به منظور ارزیابی کیفی آب زیرزمینی دشت باشت از بررسی‌های زمین‌­شناسی، تبادلات یونی، دیاگرام‌های هیدروژئوشیمیایی و شاخص اشباع استفاده شده است. نتایج آنالیزهای صورت گرفته نشان داد که آب‌­ها عمدتاً دارای تیپ و رخسارۀ بی­کربناته کلسیک و سولفاته کلسیک هستند. نتایج ارزیابی کیفی آب زیرزمینی با استفاده از نمودارهای ترکیبی یون‌­ها و شاخص اشباع کانی‌ها نشان داد که این آب­‌ها نسبت به کانی­‌های دولومیت و کلسیت فوق اشباع و نسبت به کانی‌­ها سولفاته تحت اشباع هستند و تبادلات یونی عادی و معکوس در منطقه رخ داده است. بررسی‌­ها نشان داد که کیفیت شیمیایی آب­ توسط مسیر جریان و سنگ‌شناسی مخزن کنترل می­شود. نقشه پهنه‌بندی کیفی دشت باشت بر اساس شاخص GWQI گویای این است که حدود 3/91 و 7/8 درصد از سفره آب زیرزمینی مورد مطالعه به‌ترتیب دارای کیفیتی خوب و بد می­باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Evaluation of Groundwater Hydro-geochemical Characteristics in Basht Plain Aquifer and its Suitability using Qualitative Indicators

نویسندگان English

Farahnaz Azizi 1
Hasan Arjomand 2
Taleb MoradiNejad 3
Majid Khazaei 4
چکیده English

In this research, to evaluate the groundwater resource Hydro-geochemical Characteristics in Basht Plain aquifer, Analytical results of 10 groundwater samples in dry and wet periods are used. One of the main factors that deteriorate the quality of groundwater is local geology which comprises mostly sedimentary rocks and in particular evaporates. To estimate of water quality, Hydro-geochemical diagrams, Geological Investigations, Ionic exchange, and Saturation Index studied. The type and facies of water in study area is Ca2+–HCO3- and Ca2+ – SO42-. The results of calculated saturation index show that the saturation index for carbonate minerals is positive and for sulfate minerals is negative. Reverse and normal ion exchange is one of the chemical processes controlling the chemical composition of groundwater. Based on the results, the water quality is controlled by flow paths and reservoir lithology. The GWQI map of ground water in aquifer shows that 91.3 and 8.7 percentage of ground water resources in this area are in good and bad category.

کلیدواژه‌ها English

Basht Plain
geochemical Characteristics
Quality
Saturation Index
Water resources