معرفی مفهوم یکپارچگی بوم‌شناختی آبخیز

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 دانشیار گروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
3 استادیار گروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
4 دانش‌آموخته دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
چکیده
فعالیت‌های انسانی موجب تغییر سیمای سرزمین و در نتیجه تغییر ساختار، ترکیب و عملکرد بوم‌سازگان آبخیز می‌شوند. در اثر این تغییرات ممکن است ارائه خدمات طبیعی حوزه آبخیز با مشکل مواجه شده یا غیرممکن شود. برخی از این فعالیت‌های انسانی شامل تغییر کاربری اراضی، قطع درختان، معدن‌کاری و شکار باعث بروز و یا تشدید اختلالات طبیعی مخرب مانند آتش‌سوزی یا سیل می‌شوند. این نوع فعالیت‌ها و تغییرات بی‌شک نیز در یکپارچگی حوزه آبخیز تاثیرگذار هستند. در واقع یکپارچگی آبخیز به توانایی حوزه آبخیز در تامین و ارائه طیف کاملی از فرآیندها و عملکردهای بوم‌شناختی مورد نیاز برای پایداری منابع و خدمات بوم‌سازگان اطلاق می‌شود. این مفهوم در واقع نشات گرفته از مفهوم یکپارچگی بوم‌شناختی بوده که توسط بوم‌شناس‌ها به‌طور جدّی مورد توجه و بحث قرار می‌گیرد. در این مقاله، مفهوم نوظهور یکپارچگی در مدیریت جامع و سازگار حوزه‌های آبخیز و ارائه اطلاعات جامع و لازم در خصوص شاخص‌ها و رویکردهای مختلف ارزیابی آن در واحد بوم‌سازگان معرفی و تبیین شده است تا محققان و مدیران حوزه‌های آبخیز بتوانند از این رویکردها برای تبیین یک رویکرد جامع بومی برای ارزیابی یکپارچگی بوم‌سازگان آبخیز کشور استفاده نمایند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Watershed ecological integrity, an introduction

نویسندگان English

N. Alaie 1
R. Mostafazadeh 2
A. E smaeli-Ouri 2
M. Sharari 3
Z. Hazbavi 4
چکیده English

Human activities leading to landscape change and thus change the structure, composition and function of the watershed ecosystems. These changes face the watershed to many problems or impossibility of providing natural ecosystem services. Some of such activities including land change, tree cutting, mining and hunting leading to emerge destructive natural disasters such as fire or flood. These kinds of activities and changes undoubtedly affect the integrity of the watershed. In fact, watershed integrity is defined as the capacity of a watershed to support and maintain the full range of essential ecological processes and functions in providing the sustainability of biodiversity and of the watershed resources and services for society. Indeed, this concept is adapted from the concept of ecological integrity that is seriously discussed by ecologists. In the present paper therefore the emerging concept of integrity in the comprehensive and adaptive watershed management was introduced and comprehensive and necessary information on different indicators and approaches of ecological integrity evaluation was provided. Toward this, the watershed researchers and managers could use these approaches to elaborate a native comprehensive approach in order to watershed ecological integrity of the country.

کلیدواژه‌ها English

Integrated watershed management
Landscape
Managerial tool
Watershed ecological potential