حکمرانی وبرنامه‌ریزی حوضه رودخانه/آبخیز

نویسندگان
1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 هیئت علمی گروه مدیریت مناطق بیابانی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.
3 هیئت علمی گروه آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان،
4 هیئت علمی گروه آبخیزداری دانشگاه تربیت مدرس
چکیده
نگاهی نقادانه به سند چشم انداز و برنامه راهبردی دراز مدت وزارت نیرو حاکی از آن است که نشانه‌هایی از تغییر تفکر از یک نگاه مکانیکی سنتی به سمت نگاه سیستمی در حال تکوین است؛ اما ضرورت دارد با نگاه اکوسیستم-محور، ارکان و اجزاء لازم، منسجم‌تر ترسیم شده و اهداف و اولویت‌ها مشخص شوند. همچنین، لازم است برای رسیدن به اهداف و راهبردها، نظام برنامه‌ریزی در قالب حوضه‌های رودخانه‌ای وآبخیزها به طور سلسله مراتبی و چند مقیاسی طراحی شود. از طرف دیگر، نبود برنامه مدون و شاخص-محور برای حوضه­‌های رودخانه‌ای و آبخیزها، از جمله دلایل اصلی کسب توفیق محدود در مدیریت منابع آب کشور می‌باشد. نداشتن چارچوب مفهومی منسجم و ساختارمند برای ارزیابی و مدیریت جامع نیز از دیگر کاستی‌ها به شمار می‌رود. در این نوشتار،  با روش مقایسه تحلیلی، تفکر حکمرانی آبخیز به عنوان یک پارادایم جدید که کاملا همسو با نگاه اکوسیستم-محور و راه حل‌های مبتنی بر طبیعت است، به جای حکمرانی آب معرفی می شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

River basin / watershed governance and planning

نویسندگان English

Amir Sadoddin 1
Majid Ownegh 2
Vahedberdi Sheikh 3
Ali Najafinejad 3
Seyed Hamidreza Sadeghi 4
Arash Zare Garizi 3
چکیده English

A critical look at the long-term vision and strategic plan of the Ministry of Energy suggests that a change in thinking from a traditional mechanical approach to a systemic one is being conceived. However, the essential features and components of an ecosystem-based approach need to be clearly delineated. Also, objectives and priorities should be defined and a hierarchical multi-scale river basin planning system should be developed. Lack of an integrated indicator-based plan for the management of river basins and watersheds is one of the main reasons for the limited success in water resources management in Iran. Absence of a coherent and systematic conceptual framework for watershed assessment and management is another significant shortcoming. Through a comparative analysis, this paper introduces the watershed governance approach as a substitute for water governance. The former concept is fully in line with ecosystem-based and nature-based solutions and can be considered as a paradigm shift in water resources management.

کلیدواژه‌ها English

Environmental governance
Ecosystem-based management
Action plan
Conceptual framework