پهنه‌بندی خشکسالی جلگه خزر با استفاده از شاخص‌های SPI و ZCI

نویسندگان
1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، نویسنده مسئول،
2 دانشیار گروه مهندسی آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.
3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.
چکیده
خشکسالی یکی از پدیده­‌های جوی است که آثار سوء آن در بخش­های مختلف محیطی، اقتصادی و اجتماعی بتدریج مشخص و ملموس می‌­گردد و به همین دلیل به آن بلای خزنده هم گفته می­شود. اثرات منفی خشکسالی تابعی است از میزان، مدت و بزرگی خشکی که در بعضی مواقع قادر خواهد بود حیات طبیعت را به خطر می­اندازد و در سطوح ملی تاثیر گذار باشد. در این مطالعه به پهنه‌بندی خشکسالی در پنج سال متوالی جلگه خزر با استفاده از شاخص­های SPI وCZI در محیط Arc GIS برای ایستگا­ه­های سینوپتیک آستارا، اینچه برون، بندرانزلی، بابلسر، رامسر، رشت، قائمشهر، غفارحاجی، گرگان و نوشهر پرداخته شده‌­است. بدین منظور مجموع بارندگی 25 سال (1389-1365) مد نظر قرار گرفته شده است. نتایج شاخص­‌ها نشان می‌­دهد بیش‌ترین ترسالی برای ایستگاه آستارا در سال­ 1379 با شاخصی بترتیب برابر6/2 و22/2 و بیشترین خشکسالی برای ایستگاه­ بابلسر در سال  1389با شاخصی برابر 86/2- و39/2- بوده است. براساس نقشه­‌های خشکسالی پنج ساله، درسال 1369 بیشترین میزان خشکسالی در ناحیه شرقی جلگه خزر بوده و سایر نواحی با میزان کمتری مواجه بوده­اند. در سال 1374 خشکسالی به جلگه مرکزی کشیده شده‌است و در سال 1379 ناحیه شرق و مرکز جلگه شاهد خشکسالی با میزان متفاوتی بوده­است. سال 1384 تمام  قسمت­‌های حاشیه خزر شاهد خشکسالی با میزان مختلفی بوده است و در سال 1389 نیز اکثر جلگه خزر دارای خشکسالی بوده­است و روند خشکسالی از شرق جلگه خزر به سمت غرب جلگه خزر کاهش یافته است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Droughts Zoning Caspian Plain with using SPI and CZI Indices

نویسندگان English

Mahin Kalehhouei 1
Ataollah Kavian 2
Kaka Shahedi 2
Milad Soltani 3
چکیده English

Drought is one of the atmospheric phenomena that adverse effects on various sectors environmental, economic and social gradually identified and is tangible and that is the reason it is also called creeping disaster. In this study, droughts zoning for five years consecutive caspian plain with using spi and czi indices with Arc Gis for stations synoptic: Astara, Inchebron, Bandar anzali, Babolsar, Ramsar, Rasht, Ghaemshar, Gafarhaji, Gorgan and Noushar collected. For this purpose, total rainfall for 25 years 1986 to 2010 was considered .The results indexs show that, most wet  year for stations Astara with index  respectively 2.6 and 2.22 in 2000 year and most dry year  for station Babolsar in 2010 year with index  respectively -2.86 and -2.39. Based maps drought five year in 1990 most of the drought in the eastern part of the caspian plains and other areas faced with lower rates. in 1995 year the drougt has led to the central plain and in 2000 year area west and central plains experienced drought magnitude is different. in 2005 year drought with differeant magnitude occurred in all parts of the plains and  also in 2010 year all part plain caspian withness  drought and process drought has decrease in east to west plain caspin.

کلیدواژه‌ها English

Drought
Plain Caspian
station synoptic
zoning