پتانسیل‌یابی منابع آب زیرزمینی دشت‌های دهلران و موسیان_آبدانان استان ایلام، با استفاده از مدل‌های نسبت فراوانی و شاخص آماری

نویسندگان
1 دانشیارگروه مرتع وآبخیزداری،دانشکده کشاورزی ومنابع طبیعی،دانشگاه لرستان.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد آبخیزداری،دانشکده کشاورزی ومنابع طبیعی، دانشگاه لرستان، نویسنده مسئول
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه لرستان.
چکیده
شناسایی مناطق با پتانسیل بالای آب‌های زیرزمینی از مهم‌ترین عوامل برای مدیریت منابع آب زیرزمینی است. در این پژوهش تلاش شده تا مناطق با پتانسیل آب‌های زیرزمینی دشت‌های دهلران و موسیان_آبدانان استان ایلام، با استفاده از مدل‌های نسبت فراوانی و شاخص آماری مشخص شود. فاکتورهای مؤثر در وقوع آب زیرزمینی شامل: سطح آب زیرزمینی، سنگ‌شناسی، ژئومورفولوژی، شیب، جهت شیب، تراکم زهکشی، کاربری اراضی، طبقات ارتفاعی، شاخص رطوبت توپوگرافی، انحنای سطح و بافت خاک می‌باشد. در مدل‌های نسبت فراوانی و شاخص آماری، ابتدا چاه‌های با آبدهی بالاتر از 10 مترمکعب بر ساعت در منطقه استخراج شد، سپس، 70 درصد چاه برای مرحله مدل‌سازی (تعداد 253 عدد) و 30 درصد چاه برای مرحله صحت سنجی (تعداد108 عدد) به‌صورت تصادفی انتخاب و جدا شدند، سپس تحلیل‌های لازم بر طبقات و نقشه‌ها صورت گرفت و نقشه‌ها همپوشانی شدند، درنهایت خروجی مدل‌ها به‌صورت نقشه‌های پتانسیل منابع آب زیرزمینی تولید شد. برای ارزیابی کارایی مدل‌ها از روش منحنی ROC استفاده شد، نتایج حاکی از آن بود که مدل‌های نسبت فراوانی و شاخص آماری  با داده‌های مرحله صحت سنجی به ترتیب با ۹۹ و 93 درصد کارایی بسیار خوبی در پتانسیل‌یابی منابع آب زیرزمینی در دشت‌های دهلران و موسیان_آبدانان استان ایلام دارند. با توجه به نتایج مدل‏‌ها، مدل نسبت فراوانی کارایی بهتری نسبت به مدل شاخص آماری دارد. بر همین اساس درصد مساحت‏های به‌دست‌آمده در مدل نسبت فراوانی به این صورت می‌باشد؛ 36 درصد از مناطق خیلی ضعیف، 15درصد ضعیف، 12 درصد متوسط، 19 درصد خوب و 18 درصد خیلی خوب می‌باشد. پیشنهاد می‌شود مدیران محترم از مدل نسبت فراوانی در برنامه‌ریزی‌های خود استفاده نمایند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Groundwater Potential Mapping Using Frequency Ratio and Statistical Index Models at Dehloran and Mosian-Abdanan Plains ,Iran

نویسندگان English

Naser Tahmasebipour 1
Azadeh Arshia 2
Hafez Mirzapour 3
چکیده English

Identifying areas with high potentials for groundwater is a major factor for the management of groundwater resources. In this study, we tried to identify areas with the potentials for groundwater   in Dehloran  and Mosian-Abdanan  plains, Ilam, by using frequency ratio and statistical index  models. Conditioning Factors used in this study include: Groundwater levels, Lithology, geomorphology, slope, slope aspect, drainage density, land use, elevation, topographic wetness index, curvature, and texture of the soil. In the frequency ratio and statistical index  models, at first wells with a discharge rate of 10 cubic meters per hour were extracted in the region; then, 70 percent Training wells (253 pcs) and 30% of the wells for validation (108 pcs) were randomly selected and divided and based on the frequency ratio, necessary analyses were conducted in classes and maps and maps were overlapped and, finally, the groundwater resources map  for each of the models were produced. ROC curve method was used to evaluate the performance of models. The results showed that the  frequency ratio and statistical index models 99 and 93 percent respectively have excellent efficiency in finding potential sources of groundwater in the plains of Ilam province, Dehloran, and Musian_Abdanan. Based on the model results, Frequency Ratio model functions better than Statistical Index. Based on this, the percentage of the area achieved in the Frequency model ratio are as follows 36% of the areas were Very weak; 15% Weak; 12% Average; 19% Good, and 18% Very good. It is suggested that respected Managers  use Frequency Ratio model  in their own programs.

کلیدواژه‌ها English

Dehloran
GIS
Groundwater
Frequency ratio
Mosian- Abdanan
Statistical index