پایش فرسایش رسوب حوزه آبخیز شاهرود با رویکرد پدیدارشناسی و مدل جهانی تجدیدنظر شده فرسایش خاک (RUSLE)

نویسندگان
حسین عجم 1
محمد علی زنگنه اسدی 1
محمد معتمدی راد 2
1 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
2 استادیار گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
10.22034/wmji.2025.2050750.1097
چکیده
پدیدار­شناسی روشی فلسفی است که از قرن بیستم توسط ادموند­هوسرل مطرح‌شده است. پدیدارشناسی ماهیت پدیده­ ها را آشکار می­سازد. در این روش علاوه بر داده‌های عینی و ملموس از داده­ های غیرعینی و پنهان نیز استفاده می­شود. برای کار با روش پدیدارشناسی باید به هویت مکانی و حافظه تاریخی محیط موردمطالعه توجه شود. هدف این پژوهش پایش فرسایش رسوب آبخیز شاهرود با رویکرد پدیدار­شناسی می­­باشد. بدین منظور بر اساس مدل جهانی تجدیدنظرشده فرسایش خاک میزان فرسایش خاک در چهار نگاره سرزمینی محاسبه شد. میزان فرسایش در نگاره سرزمینی ­1، 12/35، نگاره سرزمینی 2، 20/55، نگاره سرزمینی ­3، 7/7، نگاره سرزمینی ­4، 10/74 و کل حوضه 19/9 تن در هکتار در سال به دست آمد. سپس با مشخص شدن میزان بیش‌ترین فرسایش، با روش پدیدار­شناسی میزان تأثیر عامل‌های سنگ‌شناسی، تکتونیک، فرسایندگی باران، فرسایش‌پذیری خاک، شیب متوسط، طول شیب، درجه شیب، گراولیوس، اقلیم، پوشش گیاهی، کاربری اراضی انسانی و آب­وهوا در فرسایش نگاره‌های سرزمینی بررسی شد. عامل‌هایی که بیش‌ترین اثر را داشته­اند، مشخص گردید. نتایج پژوهش نشان می­دهد که تندی شیب، کاربری انسانی (زراعت آبی)، دمای هوا و پوشش گیاهی به ترتیب بیش‌ترین تأثیر را در فرسایش حوضه مطالعاتی به خود اختصاص داده و گسل‌های فعال و ارتفاع حوضه نقش چندانی در میزان فرسایش نداشته­اند.
کلیدواژه‌ها
برآورد تجربی
رسوب‌دهی
رواناب
هویت مکانی

عنوان مقاله English

Monitor sediment erosion in the Shahroud watershed using phenomenological pproach based on the Revised Universal Soil Loss Equation (RUSLE)

نویسندگان English

hossein ajam 1
Mohammad Ali Zanganeh Asadi 1
Mohammad Motamedirad 2
1 .PhD Student of geomorphology Department, Geography Faculty, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran.
2 . Assistant Professor of Geography Education Department, Farhangian University,Tehran, Iran.
چکیده English

Phenomenology is a philosophical method introduced by Edmund Husserl in the 20th century. It reveals the essence of phenomena. In this pproach, in addition to objective and tangible data, non-objective and hidden data is also used. To work with the phenomenological method, attention must be paid to the spatial identity and historical memory of the environment under study. The aim of this research is to monitor sediment erosion in the Shahroud watershed using phenomenological pproach. For this purpose, based on the Revised Universal Soil Loss Equation (RUSLE), the mount of soil erosion was calculated in four territorial units. The erosion rates obtained were 12.35 tons per hectare per year for the first territorial unit, 20.55 for the second, 7.7 for the third, 10.74 for the fourth, 19.9 for the entire watershed Then, after determining the maximum erosion rate, the influence of lithology, tectonics, rain erosion, soil erodibility, average slope, slope length, slope degree, gravel, climate, vegetation, human land use, and weather on the erosion of land features was investigated using the phenomenological method. The factors that had the greatest impact were identified. The results of the study show that slope steepness, human use (irrigated agriculture), air temperature, and vegetation cover have the greatest impact on the erosion of the study basin, respectively, and active faults and basin height have not played a significant role in the erosion rate.

کلیدواژه‌ها English

Empirical estimation
Sedimentation
Spatial identity
Runoff

  1. Hmadabadi, A., and Sediqi Far, Z. 2016. Estimating the­ rate of erosion and sediment production with the help of modified global soil erosion equation (RUSLE) in the Hable River watershed. Physical Geography Quarterly, 10(37), 83-130 (In Persian)

    1. Ash, J., and­ Simpson, P. ­2016. Geography  d post-phenomenology, progress in Human, 40(1), 48-66.
    2. Ebrahimzadeh, S., Mir Harijani, F., and Organi, M.2024. Modeling soil erosion rate with RUSLE v model in Dizgaran watershed. Journal of Atural Environmental Hazards, 13(39), 1-24 (In persian)
    3. Gholami, L., Khalidi Darvishian., Drakhori, S., and Kiani Harchegani, M. 2024. Evaluating the effects of land use on soil erosion using the RUSLE model in the Cherdavel watershed of Ilam, 18950:17 (In Persian)
    4. Gilbert, G. 1877. Report on the Geology of the Henry Mountains. Government Printing Office, 8(1), 160-161
    5. Heidegger, M. 1988. Beingand Time, translated by John Macqurrie and Edward Robinson, Oxford Geography. 40(10), 48-66
    6. 7. Lowenthal, D. 1961. Geography, Experience and Imagination, Towards Geographical Epistemology: als of the ssociation of merican Geographers, 51(3), 241-260.
    7. 8. Lowenthal, D. 1970. “Geography, Experience and Imagination,” 51(3)247-248.
    8. Merrens, H. 1969. The Physical Image Makers in Colonial South Carolina, Geographical Review. Published by merican Geographical Society, 59(4), 530-556.
    9. Mahmoudi Mohammad badi, T., and Ramsht, M. 2019. Phenomenal.PopliPublications- geomorphology Publication of Kitab Omid, 1(3), 51-79 (In Persian).
    10. Mahmoudinejad, H., Pour Jafar, M., Bamanian, M., Sari, M., and Taqvai, A. 2008. Phenomenology of the urban environment: reflection on upgrading the space to urban place. Environmental Science  Technology Quarterly, 10(4), 272-297 (In Persian)
    11. Moghimi, E. 2012. Philosophy of Environmental Changes (Based on Spiritual Epistemology). Tehran University Publications, second edition, 2(1), 2-255 (In Persian)
    12. Moradi, S., Mohammadi Limani, S., Khan Mohammadi, M., and Lohmender, P. 2014. Estimation of sediment erosion with EPM model in Zamaken watershed using GIS. Journal of Environmental Erosion Research, 5(1), 25-26 (In Persian)
    13. Mousavi, S. 2016. Estimating the mount of soil erosion in the Shahrood-Miami watershed using the SLMSA model and GIS technique, Journal of Space Geography. Scientific Quarterly of Golestan University, 7(24), 15-33 (In Persian)
    14. Satayesh, M., and Rezaianzadeh, Z. 2024. Identification in the ranking of factors ffecting innovation in ccounting. Journal of empirical studies of financial ccounting, 20(78), 1-33 (In Persian)
    15. Solki, L., Zanganeh sadi, M., and Mohammadian, E. 2018. Phenomenology in Geographyd Development. 3(1), 1-17 (In Persian)
    16. Roudbari Mousavi, M., Miri, I., and Jamasabi, H. 2016. Investigating d estimating the sedimentation of Qezal Ozone River in Sefid Rood dam reservoir using HFC-RAS model. Iran Resources Research, 13(3), 181-186 (In Persian)
    17. 18. Soja, E. 1990. postmodern geographies, the reassertion of space in critical social Theory,4920: 68-79.
    18. Wittgen stein, L. 1958. Philosophical In vestigations. Translated by G. E. MAnscombe.Oxford, 5(6), 28-31.