معرفی مدل SWOT و کاربرد آن در برنامه‌ریزی راهبردی مدیریت جامع حوزه آبخیز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سید مسعود سلیمان‌پور 1
جمال مصفایی 2
امین صالح‌پورجم 2
پارسا حقیقی 3
1 دانشیار، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
2 دانشیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
3 کارشناس بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
10.22034/wmji.2024.713687
چکیده
مدیریت و برنامه‌ریزی دارای سطوح گوناگونی است که راهبرد عالی‌ترین سطح آن بوده و دارای یک نگرش بلندمدت در تخصیص منابع و تصمیم‌گیری است. مدیریت جامع حوزه آبخیز نیز یکی از رویکردهای مدیریتی قابل‌اتکا و موردپذیرش جامعه جهانی است که مدیریتی هماهنگ بر سامانه‌های فیزیکی، بیولوژیکی، اجتماعی و اقتصادی است. ازجمله مدل‌های برنامه‌ریزی راهبردی، مدل SWOT است. این مدل با توجه به ویژگی‌های ساختاری و قابلیت‌های گسترده به‌راحتی می‌تواند در مدیریت سامانه‌های متنوع طبیعی و انسانی و ازجمله در مدیریت حوزه‌های آبخیز به کار آید. تحلیل SWOT ابزاری برای شناخت تهدیدها و فرصت‌های موجود در محیط خارجی یک سامانه و بازشناسی ضعف‌ها و قوت‌های داخلی آن سامانه است. شناسایی صحیح مشکلات حوضه نیز یکی از مهم‌ترین مراحل برای اجرای این رویکرد می‌باشد. مدل SWOT با توجه به انعطاف‌پذیری و قابلیت درک روابط علت و معلولی می‌تواند در برنامه‌ریزی راهبردی مدیریت جامع حوزه آبخیز مورداستفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
برنامه‌ریزی راهبردی
فرصت‌ها و تهدیدها
مدل SWOT
مدیریت جامع

عنوان مقاله English

Introduction and application of the SWOT model in strategic planning of comprehensive watershed management

نویسندگان English

Seyed Masoud Soleimanpour 1
J. Mosaffaie 2
A. Salehpour Jam 2
Parsa Haghighi 3
1 Associate Professor, Soil Conservation and Watershed Management Research Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Shiraz, Iran
2 Associate Professor, Soil Conservation and Watershed Management Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran.
3 Masters, Soil Conservation and Watershed Management Research Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Shiraz, Iran
چکیده English

Management and planning have different levels, of which the strategy is the highest level and has a long-term approach to resource allocation and decision making. Comprehensive watershed management is one of the reliable and accepted management approaches of the world community, which is a coordinated management of physical, biological, social and economic systems. The SWOT model is one of the strategic planning models. Due to its structural features and extensive capabilities, this model can easily be used in the management of diverse natural and human systems, including watershed management. SWOT analysis identifies threats and opportunities in the external environment of a system and to recognize internal weaknesses and strengths of that system. The correct identification of the problems in the field is also one of the most important steps in implementing this approach. The SWOT model can be used in comprehensive watershed management due to strategic planning because of its flexibility and ability to understand cause and effect relationships.

کلیدواژه‌ها English

Integrated Watershed Management
Opportunities and threats
Strategic planning
SWOT model
  1. Ainlou, F., Ekhsati, M.R., Ghorbani, M., and Abdinejad, P. 2022. Determining the most suitable management solutions for the balance of Abhar plain aquifer using analytical model (In Persian).
  2. Alvarez, I.N. 2010. A Bayesian model to construct a knowledge-based spatial decision support system for the Chaguana River Basin. PhD Thesis in Engineering. 164p.
  3. Athari, Z., Rad Meeshchi, G., Abbasi, A., and Beigi, A. 2016. Explaining the appropriate model for the comprehensive management of watersheds in the country. Aamish Journal of Space Geography. 6(20): 209- 226 (In Persian).
  4. Azarnivand, A., BaniHabib, M.E, and Arab, D.R. 2013. Strategic planning and management of water esources in the catchment area of Lake Urumia in accordance with the patterns of sustainable development, Second National Conference on Sustainable Development of Agriculture and Healthy Environment, Hamedan, The company of environmental thinker's tomorrow, (In Persian).
  5. Ebrahimzadeh, AD. 2010. Land preparation and environmental planning in southeast Iran, Information Publications, and Tehran (In Persian).
  6. Golkar, K. 2014. Adaptation of SWAT analytical technique for use in urban design. 15: 65-44 (In Persian).
  7. Hill, T., Westbrook, R. 1997. SWOT analysis: it's time for a product recall, long Range planning, 30(1): 46-52.
  8. Humphry, A.S. 2004. The Origins of the SWOT Analysis Model. http://www.businessballs.net.
  9. Jafari, M., Ekhsati, M.R., and Fatahi, A. 2021. Evaluation of factors affecting the performance and economic efficiency of watershed projects using the SWOT model (In Persian).
  10. Khalifapour, H. 2013. Combined application of SWOT and ANP models in strategic environmental planning. Master's thesis. University of Esfahan (In Persian).
  11. McDuff, M., Appelson, G.S., Jacobson, S.K., and Israel, G.D. 2008. Watershed management in north Florida: public knowledge, attitudes and information needs. Lake and Reservoir Management, 24(1): 47-56.
  12. Moradi, M., and Heshmati, M.R. 2015. Design the Strategies of Human Resources by Means of SWOT Method. Management Studies in Development and Evolution, 23(75): 69-96 (In Persia).
  13. Mutekanga, F. 2012. Participatory policy development for integrated watershed management in Uganda’s highlands. PhD Thesis University of Wageningen.
  14. Nasiri Khiavi, A., Vafakhah, M., and Sadeghi, S. H. 2023. Comparative applicability of MCDM‐SWOT based techniques for developing integrated watershed management framework. Natural Resource Modeling, e12380 (In Persian).
  15. Rahnama, M., and Asadi, R. 2009. Analysis of the position of good urban governance in Mashhad with the SWOT model. Geography and Regional Development, 92: 217-224 (In Persian).
  16. Robinson, A., and Pearce, J.A. 1997. Strategic planning and management, translated by Sohrab Khalili Shurini, Tehran.
  17. Srinivas, R., Singh, A.P., Dhadse, K., Garg, C., and Deshmukh, A. 2018. Sustainable management of a river basin by integrating an improved fuzzy based hybridized SWOT model and geo-statistical weighted thematic overlay analysis. Journal of Hydrology, 563: 92-105.