روند تغییرات رواناب و کیفیت آب سطحی در رودخانه گرگانرود

نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد آبخیزداری،دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.
2 مربی گروه آمار،دانشکده علوم پایه، دانشگاه گنبد کاووس
3 استادیار گروه مرتع و آبخیرداری،دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس و نویسنده مسئول،
چکیده
با توجه به اهمیت ارزیابی پارامترهای هیدرولوژیکی از جمله کیفیت آب و جریان رودخانه و یافتن تغییرات آن‌ها در دوره زمانی بلند مدت، توجه به روش‌های ارزیابی روند های آماری بیشتر شده است‌. در این تحقیق روند شش سری زمانی سالانه از متغیر‌های مهم کیفیت آب و دبی در 7 ایستگاه منتخب حوزه آبخیز گرگانرود از سال 1350 تا 1388 با استفاده از 4 روش غیرپارامتری اسپیرمن ، من -کندال، تخمین‌گر شیب سن و هوجز- لهمن و به طور مقایسه‌ای بررسی گردید‌. نتایج نشان داد که به غیر از آزمون هوجز-لهمن که هیچ روندی را نشان نداد بقیه روش‌ها داری نتایج تقریبا مشابهی بودند. نتایج کلی این روش‌ها را می‌توان به‌طور مختصر به شرح ذیل بیان کرد‌: (1) غلظت HCO3 درایستگاه­های تنگراه، تمر، گالیکش و لزوره کاهش نشان داد‌، اما در مکان‌های نمونه‌برداری دیگر روندی مشاهده نشد، (2) روند افزایشی (با شیب مثبت) معنی‌داری در‌مورد SO4 در ایستگاه رامیان مشاهده شد، (3) مجموع مواد محلول مطابق آزمون اسپیرمن در ایستگاه تمر روند افزایشی  در گالیکش روند کاهشی داشته است؛ اما براساس آزمون‌های من-کندال و سن روند در سه ایستگاه تخمین زده شد که مسیر روند در ایستگاه های تمر و گالیکش مشابه با آزمون اسپیرمن و در ایستگاه رامیان روند افزایشی مشاهده شد، (4)  غلظت‌های SAR] در سه ایستگاه تمر، گالیکش و تقی آباد افزایش یافته اما درایستگاه‌های دیگر هیچ تغییر معنی‌داری یافت نشده است‌، (5) نقاط تغییر معنی‌دار برای سختی کل آب در ایستگاه های تنگراه و گالیکش با شیب مثبت مشخص شد، (6) روندی با کاهش شیب معنی‌دار در رابطه ‌با داده‌های سری‌های زمانی دبی در دو ایستگاه تمر و رامیان یافت شد، اما در مکان‌های نمونه‌برداری دیگر روندی مشاهده نشد‌. براساس تجزیه و تحلیل‌ها، روند‌ معنی‌داری مربوط به متغیر‌های کیفیت آب به‌خصوص در قسمت شرقی حوضه مشاهده شد.  
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

An analysis of Gorganrood water quantity and quality trend

نویسندگان English

Mina Deilam 1
Mehdi Teimori 2
Hamed Rouhani 3
چکیده English

The statistical and trend analysis of water quality and water quantity are important in assessment, planning control and management program of streams. The time series of yearly values of five water quality variables (,, SAR, TDS, TH) and the discharge at seven selected stations in  the period 1971-2009 were selected for this analysis. Stations were selected on the basis of sample size, period of reporting, and availability of flow data. Four non-parametric trend tests (the Sen’s slope estimator, the Mann-Kendall, the Spearman’s Rho, and the Hodges-Lehmann) are adapted in this study. In most cases, the first three tests provide the same conclusion about trend existence but Hodges-Lehmann test doesn't reveal a significant trend. An overview of results is as follows: 1.  concentration at Tangrah, Galikesh, Tamar monitoring stations decreased, while no significant trend is observed in other selected stations, 2.  exhibited positive significant trend in Ramiyan monitoring station 3. Spearman's rho test of trend shows an increasing and decreasing trend of TDS for Tamar and Galikesh monitoring stations respectively, while Mann-Kendall test and Sen estimator of trend show an increasing trend of TDS for Tamar and Galikesh monitoring station, while TDS exhibited positive trends at Ramiyan station. 4. SAR concentration at Tagi Abad, Galikesh, Tamar and Lazoreh increased while no significant trend is observed in other selected stations, 5. Significant positive trends were found for TH in Tnagrah and Galikesh monitoring stations. Only two monitoring stations, one at Tamar station and the other at the Ramiyan station, had decreasing trends for discharge.

کلیدواژه‌ها English

trend analysis
the Sen’s slope estimator
the Mann-Kendall
the Spearman’s Rho
and the Hodges-Lehmannm